Rozwód bez orzekania o winie

Katarzyna Skoczylas 29 cze 2023 • [rt_reading_time] min czytania

Rozwód to słowo, które większości z nas kojarzy się ze zdradą małżeńską, brakiem porozumienia między mężem i żoną,  awanturami, zaniedbaniami, wzajemnymi oskarżeniami i oczywiście winą. Małżonek zdecydowany na rozwiązanie małżeństwa może więc wnosić o rozwód z orzekaniem o winie lub bez orzekania o winie.  W przypadku tego pierwszego, sąd stwierdzi, która ze stron ponosi winę za rozpad pożycia małżeńskiego. Ważne jest też, że to małżonek musi dowieść, że trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego nastąpił z winy drugiej strony. Oznacza To nic innego jak to, że w trakcie trwania postępowania rozwodowego musi on przedostawać szereg dowodów wskazujących winę drugiej strony w rozpadzie pożycia.  

Na czym polega rozwód bez orzekania o winie?

Rozwód to sposób zakończenia małżeństwa. W czasie trwania sprawy rozwodowej sąd zawsze bada, czy między małżonkami doszło do rozpadu pożycia małżeńskiego i ewentualnie z czyjej winy on nastąpił.Jeśli strony wniosły o rozwód bez orzekania o winie, wówczas sąd nie bada kwestii winy i ogranicza się tylko to stwierdzenia, czy  faktycznie doszło do trwałego rozpadu związku. Postępowanie dowodowe może ograniczyć się wówczas jedynie do przesłuchania małżonków i jeżeli w tej kwestii będą zgodni wówczas rozwiązanie małżeństwa może nastąpić nawet na pierwszej rozprawie. Sąd orzeknie wówczas rozwód bez orzekania o winie.

Ile trwa rozwód bez orzekania o winie?

Rozwód bez orzekania o winie to niewątpliwie najszybszy sposób zakończenia małżeństwa. Konkretny czas trwania samej procedury rozwodowej zależy od wielu czynników. Jeżeli założymy, że wszystkie dokumenty zostały przygotowane poprawnie, strony są zgodne i sprawa zakończy się na pierwszej rozprawie to od momentu złożenia pozwu do wydania wyroku powinno minąć parę miesięcy. Na rozprawę w sprawie o rozwód bez orzekania o winie czeka się zazwyczaj od 3 do 7 miesięcy. Wszystko zależy od ilości wniosków i pozwów wpływających do sądu oraz od ilości i rodzaju spraw prowadzonych przez sędziego przydzielonego do tej konkretnej. Postępowanie sądowe może się jednak wydłużyć w sytuacji, gdy np. pozew zawiera błędy, lub tzw. braki formalne, wówczas sąd może wezwać strony do ich uzupełnienia lub usunięcia, a to z kolei może wydłużyć sprawę o co najmniej miesiąc.

Ile kosztuje rozwód bez orzekania o winie?

Odpowiedź na wyżej wskazane pytanie nie jest jednoznaczna i zależy od wielu czynników.

Wnosząc pozew o rozwód, strona zobowiązana jest uiścić opłatę sądową w kwocie 600 zł. Sąd jednak zwróci połowę tej kwoty powodowi, jeśli finalnie w wyroku rozwodowym nie znajdzie się rozstrzygnięcie co do winy. 

Koszt rozwodu wzrośnie, jeśli strony w ramach sprawy rozwodowej będą chciały również podzielić majątek wspólny. Tutaj za wydanie takiego rozstrzygnięcia strona musi zapłacić dodatkowo 1000,00 zł. Jeżeli zaś stron do pozwu dołączą zgodny projekt podziału majątku, wówczas opłata sądowa wyniesie 300 zł.

Koszty sądowe będą rosły, np. w przypadku konieczności złożenia dodatkowych wniosków, czy to w trakcie trwania rozprawy, czy w samym pozwie. Przykładowo składając wniosek o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem należy uiścić opłatę w wysokości 100 zł. Wniosek nie podlega opłacie jeśli zamieszczony jest w pozwie. Jeśli zaś małżonek chce również eksmitować drugiego ze wspólnie zamieszkiwanego mieszkania koszt postępowania wzrośnie o dodatkowe 200 zł. 

Ponadto jeśli w sprawie konieczne będzie powołanie biegłego lub Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów albo przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania małoletniego dziecka to koszty postępowania znowu wzrosną. Koszt takiej opinii zależy od jej zakresu i skomplikowania i może wahać się pomiędzy 500 zł a 2000,00 zł. Za wizytę kuratora w mieszkaniu zapłacimy zaś ok 180 zł.

Jakie dokumenty są potrzebne do rozwodu bez orzekania o winie?

Wiadomo już ile kosztuje rozwód. Zastanówmy się teraz jakie dokumenty potrzebne będą stronom w trakcie postępowania rozwodowego bez orzekania o winie. 

1.  Odpis skrócony aktu małżeństwa

Do każdego pozwu rozwodowego bezwzględnie należy dołączyć odpis skrócony aktu małżeństwa. Powinien on być dołączony w oryginale i być jak najbardziej aktualny. Odpis aktu małżeństwa można pobrać z wybranego Urzędu Stanu Cywilnego w całej Polsce. W tym przypadku regionalizacja to już przeszłość. Otrzymamy go w ciągu kilku dni od złożenia wniosku. Co istotne, może go również złożyć przez Internet. Do wniosku należy dołączyć dowód uiszczenia opłaty w kwocie 22 zł. Istotne jest także, żeby zamówić dokument w wersji papierowej a nie elektronicznej. 

2.  Odpis aktu urodzenia dzieci

Jeśli rozwodzący się małżonkowie mają dzieci, to konieczne będzie również dołączenie odpisów aktów urodzenia tych dzieci. Tutaj zasady zamawiania dokumentów są takie same jak przy skróconym odpisie aktu małżeństwa. Nie ma regionalizacji, opłata za wystawienie dokumentu wynosi 22 zł. 

3.      Dowody w sprawie 

W przypadku kiedy pozew zawiera wniosek o zasądzenie alimentów na wspólne małoletnie dzieci, do pozwu powinny zostać załączone dokumenty wykazujące wysokość zarobków małżonków. Warto dołączyć m.in. zeznania podatkowe za ubiegły rok lub zaświadczenia o zarobkach z miejsca zatrudnienia. Ponadto przydadzą się wszystkie dokumenty wskazujące  koszty utrzymania dziecka (rachunki za: zakupy, zajęcia dodatkowe, leki itd.). Tutaj należy pamiętać, że faktura na osobę fizyczną jest znacznie bardziej wiarygodnym dowodem w sprawie niż paragon. Koszty utrzymania dziecka to również wydatki na media w gospodarstwie domowym. Tak więc faktury za prąd, gaz czy Internet również warto dołączyć.

a.      Pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem

Porozumienie dotyczy sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi, miejsca zamieszkania dziecka a także innych kwestii związanych z wychowaniem dzieci. Może ono zawierać zasady ponoszenia kosztów na utrzymanie i wychowanie dziecka oraz  ogólne zasad jakimi kierować się będą rodzice przy wychowywaniu dziecka. Porozumienie nie jest dokumentem obligatoryjnych. Sąd uwzględni ustalenia stron zawarte w porozumieniu jeśli są one zgodne z dobrem dziecka. W przypadku kiedy treści porozumienia sprzeczne są z dobrem dziecka lub kiedy strony nie dołączyły porozumienia, sąd samodzielnie ureguluje kwestie władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi i alimentów. 

4.      Dowód uiszczenia opłaty od pozwu

Do pozwu należy dołączyć dowód uiszczenia opłaty sądowej. Możemy jej dokonać np. wykonując przelew z własnego konta bankowego. W przypadku płatności przelewem, potwierdzenie przelewu należy załączyć do pozwu o rozwód.

Rozwód bez orzekania o winie a nieobecność pozwanego?

Zdarzają się takie sytuacje, kiedy małżonkowie tracą ze sobą kontakt. Nie wiedzą gdzie mieszka ich partner i co się z nimi dzieje. Czasami miejsce zamieszkania drugiej strony jest znane, ale z premedytacją unika ona kontaktu i nie odbiera korespondencji. Czy w takiej sytuacji rozwód jest możliwy?

Nieobecność małżonka na rozprawie rozwodowej generalnie nie uniemożliwia orzeczenia rozwodu. Przepisy pozwalają na wydanie wyroku zaocznego również w sprawach rozwodowych. Wyrok zaoczny to wyrok wydany po przeprowadzeniu postępowania dowodowego zaocznie – to jest bez udziału pozwanego w sprawie. Jeśli drugi małżonek został prawidłowo zawiadomiony o toczącym się postępowaniu (to znaczy że doręczono mu odpis pozwu i zawiadomienie o terminie pierwszej rozprawy) nie wniósł odpowiedzi na pozew i nie stawił się na rozprawie, to sąd wyda wyrok zaoczny. Sytuacja komplikuje się, gdy miejsce pobytu drugiego małżonka nie jest znane i nie wiadomo gdzie przesłać korespondencję sądową. W takiej sytuacji konieczne jest wyznaczenie kuratora dla strony nieznanej z miejsca pobytu. Jego zadaniem jest działanie w interesie osoby, do której zastępowania został powołany. Czynności podejmowane przez kuratora muszą być korzystne dla małżonka nieznanego z miejsca pobytu. Dodać ponadto należ, że kurator procesowy może podejmować jedynie działania mające charakter procesowy. Oznacza to że może on składać pisma procesowe i wnioski dowodowe. Nie może natomiast składać oświadczeń o charakterze materialnoprawnym. 

Czy zatem  wyrok zaoczny w sprawie rozwodowej jest zawsze możliwy?

Niestety nie zawsze możliwe jest wydanie zaocznie wyroku rozwodowego. Sąd nie wyda wyroku zaocznego, gdy pozwany zajął jakiekolwiek stanowisko w sprawie  np. odpowiedział na pozew choć nie stawił się na rozprawie.  Niemożliwe jest również wydanie wyroku zaocznego w sytuacji, kiedy powód wniósł o rozwód bez orzekania o winie. Rozwód zaoczny nie jest w tym przypadku możliwy, ponieważ konieczne jest złożenie wniosku o nieorzekaniu o winie przez każdą ze stron. Całkowity brak zaangażowania w sprawę jednej ze stron wyklucza rozstrzygnięcie sprawy bez orzekania o winie. 

Rozwód bez orzekania o winie a podział majątku

Majątek wspólny w bardzo dużym uproszczeniu, to majątek który powstał w czasie trwania związku małżeńskiego. Po jego rozwiązaniu strony tym majątkiem muszą się jakoś podzielić. Można to zrobić w ramach każdej sprawy rozwodowej. Zarówno małżonkowi winnemu rozpadu pożycia małżeńskiego, jaki temu, co do którego o winie nie rozstrzygnięto, należy się udział w majątku wspólnym. Co do zasady udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Z tej też przyczyny Sądy w większości spraw dzielą majątek pomiędzy małżonkami po ,,równo”.  Zasady podziału majątku są takie same zarówno dla rozwodu z orzekaniem o winie jak i dla  rozwodu bez orzekania o winie. 

Warto jednak pamiętać, że jeżeli rozpatrzenie wniosku o podział majątku powodować będzie nadmierną zwłokę, to sąd taki wniosek może pozostawić bez rozstrzygnięcia. Istotne jest więc, żeby strony na etapie składania wniosku miały zgodną wizję podziału majątku. Małżonkowie mogą w sądzie przedstawić zgodne porozumienie  w przedmiocie podziału majątku. Wskazują w nim, jakie przedmioty i prawa wchodzą w skład majątku wspólnego, a także określają jaką wartość mają te przedmioty i prawa (chodzi o wartość z dnia podziału majątku)  a następnie dokonują podziału tego majątku. Niezależnie jednak od informacji zawartych w porozumieniu sąd zweryfikuje (samodzielnie ustali) skład i wartość majątku wspólnego. Istotne jest więc, aby strony wiedziały, jakie mają możliwości w zakresie podziału majątku.  Strony mogą między innymi:

1. dokonać fizycznego podziału majątku wspólnego, czyli podzielić się rzeczami i prawami wchodzącymi w skład majątku wspólnego;
2. przyznać rzecz jednemu z małżonków z równoczesnym obowiązkiem dokonania spłaty drugiego małżonka; 
3. mogą również sprzedaż rzeczy wchodzące w skład majątku i podzielić kwotę uzyskaną ze sprzedaży.

Należy również pamiętać, że majątek nie zawsze musi być dzielony w czasie postępowania rozwodowego. Strony mogą zawsze podzielić majątek w drodze umowy (jeśli w skład majątku wchodzą nieruchomości to musi być to umowa zawarta w formie aktu notarialnego) lub w drodze odrębnego postępowania sądowego po orzeczeniu rozwodu.

Czy potrzebny jest adwokat w przypadku rozwodu bez orzekania o winie?

Czy nie będąc budowlańcem możemy samodzielnie wyremontować łazienkę? Oczywiście, że możemy. Warto jednak pamiętać, że wiązać się to będzie z koniecznością m.in. nauczenia się układania płytek, fugowania, wyborze odpowiednich złączek hydraulicznych itp. Oprócz tego zmuszeni będziemy stracić urlop na prace remontowe, a finalnie i tak możemy nie być zadowoleni z efektu naszej pracy. Podobnie jest z postępowaniem sądowym w sprawach rozwodowych. Wsparcie profesjonalisty pozwoli zaoszczędzić cenny czas i uniknąć błędów, które w najlepszym wypadku skutkować będą wydłużeniem postępowania. Procedura sądowa bywa dość zawiła i sformalizowana. Odpowiednio przygotowane dokumenty z pewnością skrócą czas całego postępowania i pozwolą, zaoszczędzą nerwów,  na szybszy powrót do bieżących spraw. Współpraca z profesjonalnym pełnomocnikiem podczas sprawy rozwodowej pozwoli również zmniejszyć stres i napięcie towarzyszące postępowaniu sądowemu. W zależności od złożoności sprawy i potrzeb strony pomoc może ograniczyć się do porady prawnej, sporządzenia pisma procesowego, przeprowadzenia postępowania mediacyjnego i przygotowania odpowiednich dokumentów, jak również kompleksowego poprowadzenia sprawy. Form współpracy jest wiele. Doba natomiast zawsze ma tylko 24 godziny i nie warto tych paru godzin wolnego czasu spędzać na analizie orzeczeń sądowych w sprawach rozwodowych a następnie zastanawiać się czy wszystko potoczy się zgodnie z naszymi oczekiwaniami.

Nie bój się poprosić o pomoc w swojej sprawie. Jeśli potrzebujesz wsparcia skontaktuj się z nami.